آشنایی با مفهوم تغییر فیزیکی و تغییرشیمیایی

آشنایی با مفهوم تغییر فیزیکی و تغییرشیمیایی

ما هر روز شاهد تعداد بسیار زیادی از انواع تغییرات در ماده هستیم، به عنوان مثال آهن زنگ می‌زند، بنزین را می‌سوزانیم، میوه‌ها و سبزیجات می‌رسند و آب بخار می‌شود. آیا تا به حال فکر کرده‌اید که در طی این تغییرات چه اتفاقی برای مولکولها یا اتمهای تشکیل دهنده مواد می‌افتد؟ پاسخ این سوال به نوع تغییر بستگی دارد. به طور کلی تغییر در مواد به دو دسته تغییر فیزیکی و تغییر شیمیایی طبقه‌بندی می‌شود. اگر علاقه‌مند هستید که با مفهوم تغییر فیزیکی و تغییرشیمیایی آشنا شوید در ادامه با ما همراه شوید.

ماده -

تغییر فیزیکی

تغییر فیزیکی، تغییراتی هستند که تنها وضعیت و ظاهر ماده را تغییر می‌دهند ولی تغییری در ترکیب ماده ایجاد نمی‌کنند. اتم‌ها یا مولکول‌هایی که یک ماده را تشکیل می‌دهند، هویت خود را در طول یک تغییر فیزیکی تغییر نمی‌دهند. به عنوان مثال، هنگامی که آب جوش می‌آید، حالت ماده از مایع به گاز تغییر می‌دهد، اما گاز همچنان از مولکول‌های آب تشکیل شده است، بنابراین جوشیدن آب یک تغییر فیزیکی است.

فیزیکی -

تغییر شیمیایی

به تغییراتی که ترکیب ماده را تغییر می‌دهند، تغییر شیمیایی گفته می‌شود. در تغییر شیمیایی، اتم‌ها بازآرایی شده و مواد اولیه به مواد مختلفی تبدیل می‌شوند. به عنوان مثال، زنگ زدگی آهن یک تغییر شیمیایی است که در آن اتم‌های فلز آهن با مولکول‌های اکسیژن هوا ترکیب می‌شوند تا اکسید آهن را تشکیل دهند. اکسید آهن یک ماده نارنجی رنگ است که ما آن را به عنوان زنگ آهن میشناسیم.

شیمیایی -

مقایسه تغییر فیزیکی و تغییرشیمیایی

تفاوت‌های بین تغییرات فیزیکی و تغییرات شیمیایی همیشه واضح نیست و تنها بررسی شیمیایی می‌تواند تایید کند که یک تغییر فیزیکی یا شیمیایی است. با این حال، در بسیاری از موارد، ما می‌توانیم تغییرات شیمیایی و فیزیکی را بر اساس آنچه که درباره تغییرات می‌دانیم، شناسایی کنیم. به عنوان مثال تغییرات در حالت ماده، مانند ذوب یا جوش، یا تغییرات در شرایط فیزیکی ماده، مانند تغییراتی که ناشی از برش یا خرد شدن است، به طور معمول تغییرات فیزیکی هستند و تغییراتی که شامل واکنش‌های شیمیایی هستند و اغلب با تغییرات دما یا رنگ همراه هستند، تغییرات شیمیایی هستند

مثالهایی از تغییر فیزیکی و شیمیایی

به دی اکسید کربن جامد، یخ خشک گفته می‌شود. فرآیند تصعید یخ خشک یک تغییر فیزیکی است که در آن دی اکسید کربن جامد به دی اکسید کرن گازی تبدیل می‌شود و از آنجایی که ترکیب شیمیایی دی اکسید کربن در این فرآیند تغییر نمی‌کند، می‌توان گفت که تصعید یخ خشک یک تغییر فیزیکی است.

فیزیکی و شیمیایی 1 -

حل شدن شکر در آب یک تغییر فیزیکی است که در آن شکر جامد به شکر محلول تبدیل می‌شود و تغییری در ترکیب شیمیایی آن رخ نمی‌دهد.

تغییر فیزیکی و تغییرشیمیایی

در فرآیند سوختن گاز پروپان، مولکولهای گازی پروپان با اکسیژن هوا ترکیب شده و منجر به تولید کربن دی اکسید و آب می‌شوند. بنابراین ترکیب شیمیایی مواد اولیه در این فرآیند تغییر می‌کند و می‌توان گفت که سوختن گاز پروپان یک تغییر شیمیایی است.

فیزیکی و شیمیایی 3 -

خواص فیزیکی

هر ویژگی فیزیکی که می‌توانید ببینید، بو کنید، لمس کنید، بشنوید یا به طور دیگر تشخیص دهید و اندازه‌گیری کنید بدون انجام واکنش شیمیایی، یک ویژگی فیزیکی است. خواص فیزیکی مواد خود به دو دسته جزئی تقسیم می شوند:

  • خواص فیزیکی متمرکز (Intensive Properties)
  • خواص فیزیکی گسترده (Extensive Properties)

خواص فیزیکی متمرکز (Intensive Properties)

خواص فیزیکی متمرکز، مستقل از حجم یا اندازه ماده هستند و به مقدار ماده وابسته نیستند. برخی از مثال‌های ویژگی‌های متمرکز عبارتند از:

  1. فشار: نیرویی اعمال شده بر واحد سطح
  2. دما: میزان گرما یا سرمای نسبی
  3. غلظت: مقدار ماده در یک مخلوط.
  4. نقطه ذوب: دمایی که جامد به مایع تبدیل می‌شود.
  5. نقطه جوش: دمایی که در آن یک مایع به گاز تبدیل می‌شود.
  6. چگالی: وزن در هر واحد حجم
  7. رنگ
  8. بو
  9. طعم
  10. انعطاف‌پذیری
  11. قابلیت تغییر شکل
  12. حلالیت
  13. هدایت الکتریکی

خواص فیزیکی گسترده (Extensive Properties):

خواص فیزیکی گسترده به مقدار ماده موجود در ماده وابسته هستند و مقدار ماده تعیین کننده آن خواص است. در زیر مثال‌هایی از خواص فیزیکی گسترده آورده شده است.

  1. جرم
  2. وزن
  3. طول
  4. عرض
  5. مساحت
  6. ارتفاع
  7. حجم
فیزیکی -

خواص شیمیایی

خواص شیمیایی ماده ویژگی‌هایی هستند که یک ماده فقط با تغییر ترکیب خود از طریق یک تغییر شیمیایی و یا واکنش شیمیایی نشان می‌دهد. برخلاف خواص فیزیکی، خواص شیمیایی را نمی‌توان با مشاهده یا لمس تعیین کرد. با مطالعه خواص شیمیایی، ترکیبات طبقه‌بندی شده و رفتار، واکنش‌ها و کاربردهای آن‌ها را مورد بررسی قرار می‌گیرند. همچنین جداسازی و تصفیه برخی مواد شیمیایی نیز با شناخت خواص شیمیایی آنها امکان پذیر است.

نمونه‌های خواص شیمیایی

  • واکنش‌پذیری: به توانایی یک ماده برای واکنش با مواد دیگر گفته می‌شود. این ویژگی تعیین می‌کند که چقدر احتمال دارد ماده وارد واکنش شیمیایی شود و با چه سرعتی این واکنش انجام خواهد داشت. برخی از عناصر نسبت به دیگران واکنش‌پذیرتر هستند که می‌توان این ویژگی را از سری واکنش‌پذیری مطالعه کرد.
  • سمیت: به خطرات یک ماده برای سلامتی موجودات زنده و محیط زیست گفته می‌شود. برخی مواد از طریق واکنش‌های شیمیایی مواد سمی آزاد می‌کنند.
  • قابلیت اشتعال: به توانایی یک ماده برای اشتعال یا سوزانده شدن گفته می‌شود.
  • همچنین این مورد اندازه‌گیری می‌کند که چقدر یک ماده می‌تواند آتش را حفظ کند.
  • درجه اکسایش :اندازه‌گیری میزان از دست دادن الکترون‌ها یا اکسایش. درجه اکسایش تنها زمانی مشخص می‌شود که یک عنصر در یک واکنش شیمیایی شرکت کند.
  • پایداری شیمیایی: به توانایی یک ماده برای رسیدن به تعادل شیمیایی با محیط خود پس از یک واکنش گفته می‌شود.
  • گرمای احتراق
  • انتالپی تشکیل
  • الکترونگاتیویته
  • حلالیت
  • سمیت
  • قدرت اسیدی
  • قدرت بازی
شیمیایی -
مراجع

Chem.libretexts.org

Thoughtco.com

Pressbooks.bccampus.ca

Study.com

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید
WeCreativez WhatsApp Support
سلام. میتونم کمکتون کنم؟